مهم‌ترين قسمت اين بخش است . از نظر حجم كتاب هم بيشترين قسمت مربوط به كلينى است . فرضيهء نويسنده دربارهء كلينى اين است كه وى مدت 20 سال در بغداد بوده است ، ولى هيچ‌گاه منبع قابل قبولى كه اين نظر را اثبات كند ، ارائه نمىدهد . او در صفحهء 74 متذكر مىشود كه : الكافى فى علم الدين در اوايل قرن چهارم توسط كلينى ( م 329 ق / 940 - 941 م ) در بغداد گردآورى شده است . و در صفحهء 78 تكرار مىكند كه : 22 سال اقامت كلينى در بغداد اين فرصت را به او داد كه با گرايش‌هاى كلامى ، اجتماعى و سياسى متضاد در پايتخت حكومت و نيز عقل‌گرايى شيعى و سنّى و اخباريگرى احيا شدهء اهل تسنّن مواجه شود . در صفحه 389 مىنويسد : اقامت بلند مدت كلينى در شهر بغداد ، تجربهء دست اوّلى را از اغتشاش ميان اهل سنّت و شيعه در اين شهر و نيز ستيز ميان عقل‌گرايان و اهل حديث سنّى و توان نيروهاى متحد با هريك در اختيار او گذاشت . همو در صفحه 455 مىنويسد : اقامت 20 سالهء وى در شهر بغداد به او اجازه داده بود تا [ از نزديك ] شاهد اوضاع و احوال آن جامعه باشد . . . اقامت كلينى در بغداد ، [ همچنين ] به وى اجازه داد تا رشد حديث‌گرايى اهل تسنّن را مشاهده كند و حمايت‌هاى جناح‌هاى مختلف شهر ، چه در سطح عوام و چه در سطح نخبگان را از اين جريانات مختلف و ناسازگار مذهبى - عقلانى دريابد - احتمالا اهميت اين دريافت كمتر از آن مشاهده نبود - و شايد هم مستقيما تجربه كند . اينكه كلينى روايات كلامى و روايات عملى را نيز